ბაქოს საერთაშორისო საზღვაო სავაჭრო ნავსადგურში კონტეინერების გადამუშავების მოცულობამ 2025 წელს პირველად მიაღწია სარეკორდო 100 000 TEU-ს ნიშნულს.
საკონტეინერო ნაკადის გატარების თვალსაზრისით აღნიშნული მზარდი მაჩვენებლის დაფიქსირება მნიშვნელოვანია, რადგან ბაქოს ნავსადგური შუა დერეფნის სატრანსპორტო – ლოგისტიკურ სქემაზე ერთ-ერთ საკვანძო საყრდენ პოზიციას იკავებს.
2020 წელთან შედარებით საკონტეინერო ტვირთბრუნვა ბაქოს ნავსადგურში 2.5-ჯერ გაიზარდა (იხ. დიაგრამა). გარკვეული ჩავარდნა დაფიქსირდა 2023 წელს, როდესაც საკონტეინერო ნაკადი შემცირდა, მიუხედავად ამისა, ბოლო 5 წელიწადში ნავსადგური საკონტეინერო ტვირთების სტაბილურ ზრდას აფიქსირებს.
ბაქოს ნავსადგურის, როგორც რეგიონის ერთ-ერთი ყველაზე თანამედროვე ლოგისტიკური ჰაბის, ინფრასტრუქტურის სრულყოფისა და შესაბამისად, საკონტეინერო ნაკადის მზარდი ტენდენცია მომდევნო წლებშიც გაგრძელდება, რაზეც ნავსადგურის განვითარების სტრატეგია მეტყველებს.
ამჟამად ბაქოს ნავსადგურის საკონტეინერო სიმძლავრე 150 000 TEU-ს შეადგენს, აღნიშნული მაჩვენებელი ორი წლის განმავლობაში 260 000 TEU-მდე გაიზრდება.
აზერბაიჯანის ხელისუფლებას ტერმინალის გაფართოების გრძელვადიანი სტრატეგია გააჩნია, რომლის მიზანია ბაქოს ნავსადგურის კასპიის ზღვაზე მთავარ სატრანზიტო კვანძად გარდაქმნა, რის შემდეგაც მომავალში 500 000 TEU-ის გადამუშავების ნიშნულის მიღწევა იქნება შესაძლებელი.
2025 წლის პირველი 11 თვის განმავლობაში სს „აზერბაიჯანის რკინიგზამ“ შუა დერეფნით 350 ბლოკმატარებელი მიიღო, რაც 2024 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 34%-იან ზრდას წარმოადგენს.
ბაქოს ნავსადგურის გავლით ტვირთნაკადები ძირითადად აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ მიემართება. შუა დერეფნის ერთ-ერთ სუსტ რგოლს რევერსული ტვირთნაკადების ნაკლებობა წარმოადგენს, კერძოდ, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ გაგზავნილი ტვირთები შვიდჯერ აღემატება რევერსულ – უკან გამოგზავნილ ტვირთებს.
კონტეინერების მნიშვნელოვანი მოცულობა – 38 – 40% ჩინეთიდან იმპორტირებული და ტრანზიტული საქონელია.
აღსანიშნავია, რომ აზერბაიჯანში, ბაქოს ნავსადგურში საკონტეინერო ნაკადების ზრდის გარდა, ანალოგიური დადებითი ტენდენციები სარკინიგზო სფეროში და სანაოსნო კომპანიის მიმართულებითაც ფიქსირდება. ბუნებრივია, ეს ყოველივე პოზიტიურად აისახება შუა დერეფნის საქართველოს მონაკვეთზეც.
ჩინეთიდან/ჩინეთისკენ სახმელეთო მიმართულებით 2025 წლის ექვს თვეში შუა დერეფნით, საქართველოს გავლით, გადაზიდული კონტეინერების რაოდენობამ 10 000 TEU შეადგინა, რაც 2024 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით თითქმის ორჯერ მეტია.
აზერბაიჯანის მასმედიის ცნობით, ტვირთნაკადების ზრდის მიმართულებით ქვეყნის ასეთი მნიშვნელოვანი ძვრები სატრანსპორტო სფეროში მართვის ორგანიზაციული სტრუქტურის რადიკალური ცვლილებებითაა განპირობებული.
2025 წლის დასაწყისში, სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში სატრანსპორტო ოპერაციებისა და ლოგისტიკური პროცესების ეფექტიანად განხორციელებისა და საზღვაო ტრანსპორტთან კოორდინირების მიზნით, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით „აზერბაიჯანის რკინიგზისა“ და „ბაქოს საერთაშორისო საზღვაო სავაჭრო ნავსადგურის“ ორგანიზაციული შერწყმა განხორციელდა.
შერწყმული ორგანიზაციის მართვა პრეზიდენტის ბრძანებულებით აზერბაიჯანის ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სფეროში ახლად შექმნილ AZCON Holding-ს დაევალა.
სატრანსპორტო სფეროში, პროფილური ციფრული განვითარებისა და ტრანსპორტის სამინისტროს გარდა, ახალი მართვითი ორგანო – AZCON Holding – გაჩნდა.
AZCON Holding-ის ძირითად ფუნქციას სახელმწიფოს ხელში არსებული კომპანიების პრივატიზაცია და სტრატეგიულ სატრანსპორტო პროექტებში კერძო სექტორის ჩართულობა წარმოადგენს.
ცნობისათვის, AZCON Holding-ში, ციფრული განვითარებისა და ტრანსპორტის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფი კომპანიების გარდა, შედის: აზერბაიჯანის ავიახაზები, აზერბაიჯანის რკინიგზა, აზერბაიჯანის კასპიის საზღვაო გადაზიდვების კომპანია, ბაქოს მეტრო, ბაქოს საერთაშორისო საზღვაო სავაჭრო პორტი, ბაქოს გემთსაშენი და საქალაქო საავტობუსე კომპანია ბაქუბასი.
აზერბაიჯანის ტრანსპორტის ორსაფეხურიანი მართვის მოდელი დიამეტრალურად განსხვავდება საქართველოს ტრანსპორტის დარგის მართვის მოდელისგან, სადაც ტრანსპორტის პოლიტიკის შემმუშავებელი ორგანოს ფუნქცია დევალვირებულია და მხოლოდ დეპარტამენტის სახითაა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სტრუქტურაში წარმოდგენილი.
ცნობისათვის, საქართველოს გარდა, შუა დერეფნის ყველა სახელმწიფოს სტრუქტურაში სამინისტროს სტატუსით არსებობს ტრანსპორტის პოლიტიკის შემმუშავებელი და გამტარებელი ორგანო.
შუა დერეფნის ქვეყნების ტრანსპორტის პოლიტიკის გამტარებელი ორგანოების ფუნქციონირებისა და საქართველოში მისი არსებობის მიზანშეწონილობის შესახებ ანალიტიკას, ჩვენი გვერდი ახლო მომავალში შემოგთავაზებთ.
