საერთაშორისო სატრანსპორტო დერეფან CASCA+-ის გასწვრივ სატვირთო გადაზიდვის მოცულობის გაზრდის მიზნით, მიმდინარე წლის 8-9 ივნისს ექვსმხრივი შეხვედრა გაიმართა.
უზბეკეთის გარდა, შეხვედრაში მონაწილეობდნენ თურქეთის, საქართველოს, აზერბაიჯანის, თურქმენეთისა და ყირგიზეთის რკინიგზების წარმომადგენლები.
უზბეკეთის ინიციატივით, 2019 წელს შექმნილი CASCA + სატრანზიტო მულტიმოდალური მარშრუტი აზერბაიჯანის, საქართველოს, ყირგიზეთის, თურქმენეთის, თურქეთისა და უზბეკეთის რკინიგზების ერთობლივ ინიციატივას წარმოადგენს.
CASCA + დერეფანი სამ რეგიონს – ცენტრალურ აზიას (ყირგიზეთი, უზბეკეთი, თურქმენეთი), სამხრეთ კავკასიას (აზერბაიჯანი და საქართველო) და ანატოლიას (თურქეთი) – აერთიანებს.
დერეფნის აბრევიატურაში „+“ნიშანი პროექტში ახალი პოტენციური მონაწილეების მიღების მზაობაზე მიანიშნებს, რომლის საბოლოო მიზანიც სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისა და ევროპის ქვეყნების დაკავშირებაა.
CASCA + სატრანსპორტო დერეფნის განვითარება მიზნად ისახავს უზბეკური პროდუქციის გლობალურ ბაზრებზე მიწოდების ეფექტურობის გაუმჯობესებას უფრო სწრაფი, უსაფრთხო და კონკურენტუნარიანი ტრანსპორტირების პირობების უზრუნველყოფით.
ტაშკენტში გამართული შეხვედრის დროს CASCA + დერეფნის ამჟამინდელი მდგომარეობისა და განვითარების პერსპექტივების შესახებ მოსაზრებების დეტალური გაცვლა მოხდა. გარდა ამისა, განხილული იქნა შემდეგი ძირითადი საკითხები:
2025 წლისა და 2026 წლის პირველი კვარტლის განმავლობაში დერეფანში შესრულებული სამუშაოებისა და მიღწეული შედეგების ანალიზი;
წინადადებები ტვირთების გადაზიდვის პროცესის ეფექტურობის გაზრდის, ტრანზიტის დროის შემცირებისა და გაწეული მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით;
ტვირთების გადაზიდვის მოქმედი სატარიფო პირობების მიმოხილვა და კონკურენტუნარიანი სატარიფო პოლიტიკის ფორმირება;
დერეფნის ფუნქციონირების დროს წარმოშობილი არსებული პრობლემები და შეზღუდვები, ასევე მათი აღმოფხვრის პრაქტიკული ზომები.
შეხვედრის შედეგად მონაწილეებმა ხელი მოაწერეს ექვსმხრივ შეთანხმებას (ოქმს), რომელიც მიზნად ისახავს CASCA + დერეფნის შემდგომ განვითარებას, ტვირთების გადაზიდვის მოცულობის გაზრდასა და მხარეებს შორის ურთიერთსასარგებლო თანამშრომლობის გაფართოებას.
უზბეკეთის ტრანსპორტის სამინისტროს ცნობით, 2024 წელს უზბეკეთში CASCA + მარშრუტით რკინიგზით გადაზიდული ტვირთების მოცულობამ 1 მლნ ტონას მიაღწია.
საკონტეინერო ბლოკმატარებლების რაოდენობა 2019 წლიდან 2024 წლამდე 3.3-ჯერ – 25-დან 83-მდე გაიზარდა.
მიუხედავად ზრდადი ტენდენციებისა, აღსანიშნავია, რომ CASCA + ინიციატივის არსებობის განმავლობაში მონაწილე ქვეყნებს მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები არ მიუღიათ.
თითქმის შვიდი წლის განმავლობაში შეიქმნა მხოლოდ სატრანსპორტო დერეფნის განვითარების საკოორდინაციო საბჭო და დაწესდა გადაზიდვების შეღავათიანი ტარიფები.
პრაქტიკულად, თავდაპირველი იდეა – საქართველოზე გამავალი დერეფნით ცენტრალურ აზიაში ჩასახული ახალი ტვირთნაკადების მოზიდვა, რომელიც როგორც დერეფნისთვის, ასევე საქართველოსთვის მნიშვნელოვან ფინანსურ კონტრიბუციას წარმოადგენს – ვერ სრულდება, რაც CASCA + დერეფნის ძირითად ნაკლს წარმოადგენს.
CASCA + დერეფნის დაბალი დატვირთვის გამო, უზბეკეთსა და ევროპის ქვეყნებს შორის მდგრადი ლოგისტიკური კავშირებისა და ექსპორტის პოტენციალის განვითარება სათანადოდ არ არის ათვისებული.
პრაქტიკულ ნაბიჯებს შორის გამოსაყოფია CASCA + დერეფნით მალფუჭებადი პროდუქტების (ხილისა და ბოსტნეულის) რეფრიჟერატორული საკონტეინერო შემადგენლობებით გადაზიდვებისთვის პრიორიტეტულობის მინიჭება.
მნიშვნელოვანია გაფართოებული იყოს CASCA + დერეფნის გამოყენების საზღვრები, კერძოდ კი, ტაშკენტთან ახლოს განლაგებული სერგელის ლოჯისტიკური ცენტრიდან -საქართველოს გავლით – იტალიის, საბერძნეთისა და ბულგარეთის საზღვაო ნავსადგურების მიმართულებით ქიმიური სასუქის – კარბამიდის – გადაზიდვებს მიეცეს განვითარება.
მნიშვნელოვანია, დერეფნით მოძრავი შემადგენლობებისა და კონტეინერების ადგილმდებარეობის (დისლოკაციის) ონლაინ მონიტორინგის სისტემის ამოქმედება.
დასკვნის სახით – საქართველოზე გავლით CASCA + მარშრუტი ლოგისტიკური თვალსაზრისით ბოლომდე აპრობირებული არ არის. გამომდინარე აქედან, ორმაგად მისასალმებელია ტაშკენტში გამართული შეხვედრის შედეგად დერეფნით გადაზიდვების მოცულობების ზრდის თვალსაზრისით მიღებული გადაწყვეტილებები.
